'Gereed om aan te beweeg'?

Oud-gevangene en gids Tom Moses had de internationale groep bezoekers aan Robbeneiland stilgekregen met zijn indrukwekkende verhaal. 'Mensen, geen tranen en geen lange gezichten' maar enkelen hadden de emoties niet onder controle. Hij keek het aan en vroeg: 'klaar om verder te gaan?'

En die vraag was onbedoeld misschien wel de kern van zijn verhaal en misschien wel het verhaal van Zuid-Afrika. Apartheid is officieel doodverklaard, maar is dat het ook? Kan het land echt verder?

'Vrij zijn is niet alleen je ketenen afwerpen, maar leven op een manier die de vrijheid van anderen respecteert en vergroot'. Nelson Mandela zette meteen de toon toen hij president werd van Zuid-Afrika. Na 27 jaar gevangenschap bleek dat hij niet op wraak uit was maar met allen die in Zuid-Afrika wonen verder wilde. En dus bleven Afrikaander woorden in het Zuid-Afrikaans volkslied, hielden de witten hun rechten en ging het land achter de Springbokken staan (het voornamelijk witte rugbyteam); geen wraak maar verder. Na 18 jaar strafkamp op Robbeneiland bleek het morele kompas van Mandela overeind te zijn gebleven. Dat is ontzagwekkend. 

Springlevend
We zijn ruim vier weken op pad en de naam van Mandiba is nog niet gevallen. Dat is bewust omdat ik voor weinig mensen zoveel bewondering heb als juist hem. En voor je het weet is het Mandela voor en Mandela na. Het was een onvermoeibaar strijder met compassie voor de onderdrukten en met mededogen voor de onderdrukkers. 

Apartheid is er mede dankzij hem officieel niet meer, maar we hebben met eigen ogen kunnen zien dat de economische apartheid springlevend is. Toegegeven, hier in Kaapstad zijn de verschillen kleiner, maar ook hier is geen bleekscheet te vinden in de townships en de rijkdom in Seaview en Camps Bay is ontstellend groot en wit.

Fel en emotioneel
Tom Moses was politiek gevangene en zat van 1976 tot 1985 op Robbeneiland, het oord waar strijders tegen apartheid werden opgesloten en op brute wijze werden onderdrukt. Hij wordt fel en emotioneel als hij vertelt over hoe het er aan toe ging. Wat Mandela ook preekt, Moses is niet toe aan vergeving. De poging om te komen tot waarheidsvinding en verzoening is wat hem betreft mislukt. "Ik zie in de malls dezelfde mensen lopen die hier gevangen terroriseerden. Die lopen rond alsof er niets gebeurd is. Daarom vertel ik mijn verhalen, elke keer weer. Want dit is niet het Zuid-Afrika waar we voor gevochten hebben".

Het was een uitermate indrukwekkende middag en we voeren in stilte over de Tafelbaai terug naar de Victoria and Alfred Waterfront.

Bubbels
Dit nieuwe Kaapstad was een miljardeninvestering om dit havengebied nieuw leven in te blazen. Met succes, want is het een toeristische topattractie. 

En zo zitten we hier nu, op het terras van onze nieuwe kamer. Het was niet goed gegaan met de vorige kamer en dat wilde het hotel goedmaken. En dus kregen we een kamer met uitzicht op de Tafelberg, een fles bubbels met lekkere plank en de nodige windvlagen kado. 

Maar de beelden van de binnenplaats op Robbeneiland, de barakken en de cel van gevangene 46664 (Mandela) laten niet los. 

*Klaar om verder te gaan?